De Waarheidscommissie

THEATERVOORSTELLING, PERFORMANCE OF TOCH EEN ECHTE WAARHEIDSCOMMISSIE?

DE TERMEN DOEN ER NIET TOE…

Het AfricaMuseum heropent! Daar ging een grondige verbouwing én een bevraging van ons koloniaal verleden aan vooraf. Bovendien vieren we hier in Brussel al een heel jaar lang de zestigste verjaardag van Expo ’58, de eerste grote wereldtentoonstelling na de Tweede Wereldoorlog, met meer dan veertig miljoen verrukte bezoekers. Toch was er toen ook controverse… vooral over een nagemaakt dorp waarin men 278 ‘exoten’ uit Belgisch-Congo als attracties tentoonstelde.

In de plenaire zittingszaal van de Belgische Senaat vindt een actie plaats die op dat alles inspeelt, en wel op vrijdag 7 en zaterdag 8 december 2018 (telkens om 20:00 uur). Op zondag 9 december kan je voor het eerst een kijkje nemen in het vernieuwde AfricaMuseum.

Ernst & spel in de Belgische Senaat

De activiteit gaat uit van theater- en performancegroep Action Zoo Humain. Jawel, Chokri Ben Chikha bezet met zijn acteurs en dansers de plechtstatige vergaderzaal. Historici en experten vullen het gezelschap aan om er een (bijna) echte, soms schokkende Waarheidscommissie van te maken. Historici gaan na of het fenomeen van de ‘zoo humain’ nog altijd actueel is. Experten nemen de situatie in het Maximiliaanpark en het oeuvre van Jef Geeraerts onder de loep. Een strenge Annemie Neyts zit het tribunaal voor. Bert Anciaux, een andere bekende Brusselse politicus, speelt een rol die hem op het lijf geschreven is.

De artiesten zorgen nu eens voor intimistische taferelen die beklijven, dan weer voor uitgekiende groepschoreografieën met een energie die aanstekelijk werkt. Dit feest voor het oog en het hart – sorry, we bedoelen natuurlijk deze ernstige bedoening – laat je niet onberoerd.

Vrienden van de Waarheid

Publieksactiviteiten in de Senaat vinden zelden plaats. Deze voorstelling is dan ook een buitenkans om de instelling te bezoeken. De activiteiten zijn er altijd gratis. Maar UiTinBrussel meent dat artiesten een loon waard zijn om ons te entertainen én te doen nadenken. Daarom nodigen wij iedereen hartelijk uit om een kleine bijdrage te leveren. Voor luttele euro’s krijg je bovendien heel wat extra’s. Een gidsbeurt door Brussel over (de)kolonisatie, het boek ‘Zoo Humain’, de kans om een repetitie bij te wonen, ja zelfs een uitnodiging voor de nieuwjaarsdrink van Action Zoo Humain… dat alles behoort tot de mogelijkheden!

Tijd voor enkele trailers

Raak je geboeid? Dan krijg je onderaan nog enkele wetenswaardigheden aangeboden.

Samen naar de zoo

Action Zoo Humain voerde een allereerste versie van deze voorstelling op in Gent, exact 100 jaar na de Wereldtentoonstelling van 1913 in die stad. Nog vroeger, in 1894, doken de namaakhutten op in Antwerpen. In 1958 kregen we opnieuw de kans om inboorlingen uit onze kolonie te aanschouwen. Maar de tijden waren veranderd.

Gekleurde mensen opvoeren terwijl ze authentieke rituelen naspelen, is hallucinant maar niet noodzakelijk racistisch. Het was goed bedoeld, maar scherp stereotyperend en zo ontneem je een individu zijn veelgelaagde menselijkheid. In 1958 liep alles uit de hand omdat de opgevoerde ‘exoten’ in feite vervreemd waren van rieten rokjes en doorgaans ook niet met een papegaai op de schouder door hun dorp kuierden.

Onder de ‘uitverkorenen’ waren er uitstekende zangers, zoals Ngo Semzara Kabuta, die deel uitmaakte van het Congolese kinderkoor De Troubadours van Koning Boudewijn. Een mecenas gaf deze jongen de kans om hier talen te studeren en in een latere fase van de geschiedenis vinden we hem terug als voorzitter van de vakgroep Afrikaanse talen en cultuur aan de Universiteit Gent.

De volwassenen die men uit de kolonie overbracht, speelden hier diverse rollen. Ze waren tentoongestelde én observator. Ze zagen vanzelfsprekend dat in België niet alle blanken hoog in de hiërarchie staan. Dat gaf hen zelfvertrouwen. Twee jaar later was de onafhankelijkheid van Belgisch-Congo een feit. Belangrijke voorzetten in die strijd werden gegeven op de Heizelvlakte, aan de voet van het Atomium.