Magritte

Ceci n'est pas un programme!

Na zijn opleiding als kunstschilder aan de Brusselse academie werkte René Magritte (1898-1967) als ontwerper bij een behangpapierfabriek. Als kunstschilder debuteerde hij met kubistisch, futuristisch en abstract werk, onder invloed van zijn werkbaas - de abstract werkende kunstenaar Victor Servranckx - in de behangpapierfabriek. Nadat de dichter Marcel Lecomte hem in 1925 in aanraking bracht met het werk van de Grieks-Italiaanse kunstenaar Giorgio de Chirico, begon Magritte stilaan de surrealistische toer op te gaan. Mettertijd groeide hij uit tot een van de beroemdste kunstenaars ter wereld. Wat zijn werk zo uniek maakt, is de beeldtaal. Magritte creëerde een hoogst eigenzinnige beeldenwereld waarin hij het alledaagse op zijn kop zette. Terugkerende elementen in zijn werk zijn bolhoeden, bomen, rotspartijen en wolken. Vijftig jaar geleden - in het jaar van de Summer of Love - overleed Magritte. Om die verjaardag te herdenken, staan er dit najaar enkele grootse evenementen op het programma. Een overzicht.

Magritte, Atomium meets surrealism

De Belgische schilder René Magritte (1898-1967) overleed vijftig jaar geleden. Tien jaar daarvoor kwam het Atomium tot stand. Ter gelegenheid van beide verjaardagen organiseert het Atomium een langlopende tentoonstelling over en rond Magritte. De bezoeker wordt er letterlijk ondergedompeld in het surrealistische universum van de meester. Enkele schilderijen worden levensgroot en als aparte decorstukken - in 3D - gepresenteerd en de bezoeker wandelt als een personage in scènes van een theaterstuk: een sfeerrijke ervaring die nog versterkt wordt door aangepaste muziek en een theatrale verlichting. In de tweede plaats presenteert de expo een reeks treffende citaten van Magritte en een aanbod van geprojecteerde schilderijen. Op die manier ervaart de bezoeker zowel zintuiglijk als intellectueel de ideeënwereld en opvattingen van de grootmeester van het Belgische surrealisme.
> Van 21 september tot 10 september 2018, Atomium

Magritte, Broodthaers & de hedendaagse kunst

Het oeuvre van Magritte is en blijft een grote referentie voor elke kunstenaar die nadenkt over de praktijk van de beeldproductie en over de representatie of de transformatie van de werkelijkheid. De tentoonstelling brengt kunstenaars samen die, sinds de jaren 1980, de dialoog zijn aangegaan met de 'période vache' van Magritte. Van George Condo tot Gavin Turk, van Sean Landers tot David Altmejd. Speciale aandacht gaat naar Marcel Broodthaers (1924-1976) en naar de bijzondere dialoog die hij vanaf 1964 onderhield met Magrittes werk. De tentoonstelling zal 7 dagen op 7 te bezoeken zijn. Ook de toegang tot het Magritte Museum zal tijdens de duur van de expo 7 dagen op 7 toegankelijk zijn.
> Van 13 oktober tot 18 februari 2018, KMSKB 

René Magritte en Marcel Lecomte: kamers van het surrealisme

De Brusselse dichter Marcel Lecomte (1900-1966) maakte deel uit van de eerste Belgische surrealistenkring en droeg ertoe bij René Magritte aan zichzelf te openbaren. Via Lecomte leerde Magritte in 1923 immers het werk van de Grieks-Italiaanse schilder Giorgio de Chirico kennen - een visuele ontmoeting die Magrittes kijk op de schilderkunst radicaal zou veranderen. Deze expo toont een ruime greep uit Lecomtes archieven en bibliotheek: kunstwerken, documenten, foto's, collages, publicaties van de surrealistische beweging, de briefwisseling tussen Lecomte en Magritte, onuitgegeven teksten van Lecomte over Magritte, filmfragmenten en audiomateriaal. Een surrealistische schatkamer, quoi!
> Van 13 oktober tot 18 februari 2018, KMSKB

René Magritte Museum

Het Magritte Museum in Jette, waar de kunstenaar 24 jaar gewoond heeft, wil in het najaar graag de verbale getuigenissen over Magritte laten horen. Ook is het allereerste filmpje met Magritte uit 1941, naar een scenario van de Brusselse surrealistische dichter Paul Nougé, weer opgedoken. Het huis in Jette, waar de opname gebeurde, hoopt het snel te kunnen tonen, want er zou een veel vinnigere Magritte op te zien zijn dan in latere opnames. Los hiervan is het Magritte Museum een must see voor elke rechtgeaarde kunstliefhebber die geïnteresseerd is in het werk van de surrealistische duivelskunstenaar. Voorbij de woonruimte toont een permanente expositie, verdeeld over twee verdiepingen, meer dan 400 originele documenten in een biografisch parcours. De voornaamste fasen uit het leven van Magritte worden er geëvoceerd door middel van erg verscheiden documenten: lievelingsvoorwerpen, surrealistische tijdschriften, publiciteitsaffiches, brieven, enz.
> Elke week open van woensdag tot en met zondag, René Magritte Museum

Be Magritte, Be Brussels

Visit Brussels, de toerismedienst van het Gewest, bracht een nieuwe brochure Be Magritte, Be Brussels uit, met een overzicht van en informatie over de belangrijkste locaties in Brussel die een link hebben met Magritte. Het plannetje leidt je onder meer langs zijn privéwoning en stamcafés, de Greenwich en het Goudblommeke in papier, en langs zijn laatste rustplaats op het kerkhof van Schaarbeek.

Magritte en 'Le Mal du pays'

Interessant weetje: op Magrittes schilderij 'Le Mal du pays' (1941) is een brug te zien die zich op het grondgebied van Jette bevindt, de gemeente waar de schilder sinds 1922 woonde. Deze brug vormt een belangrijk onderdeel in wat één van Magrittes meest emotionele werken zou worden. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vluchtte de schilder namelijk met enkele vrienden naar het Franse Carcassonne, terwijl zijn vrouw Georgette in hun huis in de Essegemstraat in Jette bleef wonen. Het echtpaar zou toen op het punt gestaan hebben om te scheiden. Dat is uiteindelijk niet gebeurd, maar het doek 'Le Mal du pays' geeft wel goed weer in wat voor situatie het echtpaar zat. De in het zwart geklede figuur met zwarte vleugels zou Magritte zelf zijn, die leunt op de spoorwegbrug in Jette. De leeuwin zou Georgette voorstellen die niets meer van haar man moest weten en daarom met haar rug naar hem toe ligt. De Franse uitdrukking 'Le Mal du pays' betekent trouwens in het Nederlands zoveel als 'heimwee' of 'verlangen naar huis'. Verlangde Magritte in Carcassonne naar zijn Georgette?
> Mia Droeshout vertelt

Alweer voorbij...

Les Midis du Cinéma: Magritte, la trahison des images

De Franstalige documentaire 'La trahison des images' (2016 - 52') van Sylvain Bergère duikt in het werk van een van de populairste schilders van de 20ste eeuw en reikt de sleutels aan om de raadselachtige beeldtaal van Magritte beter te begrijpen. Zelf zei Magritte het volgende over zijn schilderijen: 'Mes tableaux sont des pensées visibles. Ces pensées sont formées exclusivement par les figures que le monde m'offre. Ces figures sont réunies dans un ordre qui évoque le mystère.' Een uitspraak om minutenlang op te kauwen!
> 26 oktober, KMSKB